Fel y gallwch ddychmygu, mae cynhyrchu'r caws hwn yn gofyn gwybodaeth a sgiliau penodol sydd wedi'u datblygu a'u cysylltu â Chymru ers dechrau'r 19eg ganrif ac wedi aros yr un fath ers cenedlaethau. Nid yn unig mae'r caws hwn yn gysylltiedig â thraddodiad, ond mae ganddo gysylltiad â lle hefyd oherwydd caiff ei gynhyrchu'n unig o laeth buwch a gynhyrchir ar ffermydd Cymru a dyma yw unig gaws brodorol Cymru.

Cynhyrchir 'Traditional Welsh Caerffili' fel caws crwn, gwastad sydd â gwead gwyn hufennog cyson. Mae'n gaws ifanc ffres a blas mwyn iddo, gydag awgrym o lemon. Bydd y blas yn datblygu wrth iddo aeddfedu i flas llawnach, cryfach, ond eto'n parhau i fod yn fwyn. Mae arogl caws ffres a gwead llyfn, llawn a haenog i 'Traditional Welsh Caerffili'. Caiff ei werthu fel caws 'noeth' heb liain a'i wneud i gael ei fwyta'n ifanc o 10 niwrnod oed neu gellir ei aeddfedu am hyd at 6 mis.

Er mwyn hyrwyddo'r hanes unigryw sy'n rhan o DNA y caws hwn, dyfarnwyd ef â statws PGI yn 2017.

Straeon cysylltiedig

Traditional Welsh Cider

Seidr Cymreig Traddodiadol (PGI)

Caiff yr hylif hwn sy'n gyfwerth ag aur Cymreig ei wneud gan ddefnyddio dulliau traddodiadol a'r cynhwysion mwyaf ffres. Cynhyrchir Seidr Cymreig Traddodiadol yng Nghymru o sudd afalau seidr wedi'u gwasgu o unrhyw amrywiaeth o afalau brodorol neu anfrodorol a dyfir yng Nghymru.

Traditional Welsh Perry

Perai Cymreig Traddodiadol (PGI)

Mae 'perai' yn air sy'n llawn hanes ac yn adnabyddus am ei natur ar raddfa fechan. Wedi dweud hynny, mae'n ffurf ar gelfyddyd sy'n adfywio yng Nghymru, yn hytrach na marw, gyda dros 20 o wneuthurwyr perai ledled Cymru sy'n rhannu eu gwybodaeth a'u harbenigedd drwy Gymdeithas Perai Seidr Cymru.

Vale of Clwyd Denbigh Plum

Eirin Dinbych Dyffryn Clwyd (PDO)

Fel y ffrwyth cyntaf i ymuno â theulu Dynodiad Daearyddol Cymru fel cynnyrch PDO yn 2019, mae gan yr eirin bychain hyn dipyn o stori i'w hadrodd.

Welsh Heather Honey

Mêl Grug Cymru (PGI)

Mae Mêl Grug Cymru yn fêl nodweddiadol, hollol naturiol a gynhyrchir gan Wenyn mêl y Gorllewin (Apis mellifera) sy’n chwilota ar hyd a lled rhostiroedd grug bywiog Cymru.